بيشتر خواهد شد . دليل ديگر شاه اين بود كه وظيفهء هر مسيحى است ارض مقدس را آزاد كند و به پيشگويىهاى انجيل تحقق بخشد . دلايل شاه در اين مورد متعدد بود ، ولى چون همه كم و بيش از آنها اطلاع داريم ، يك به يك را شرح نمىدهم . او در آخر اضافه كرد كه اگر پادشاهان كشورهاى مسيحى در اين مورد از پاپ پيروى نمىكنند ، دليل اين است كه به مذهب خود علاقه‌مند نيستند و بايد همان كارى را بكنند كه او توسط قزلباش‌هاى خود مىكند ، يعنى يك جنگ دايمى و پىگير با ترك‌ها . واقعا براى مسيحيان شرم‌آور است كه خارجيان به مناسبت سهل‌انگارىهاى خود ، چنين سرزنش‌هايى بشنوند . ما براى زمينى به وسعت كف دست ، حاضريم در ايتاليا خون يكديگر را بريزيم و رشتهء دوستىهاى ديرين را پاره كنيم ؛ در حالى كه حاضر نيستيم براى مسائل اساسىتر و هدف‌هاى عالىتر و افتخارآميزتر اسلحه به روى كفار بكشيم . اين وظيفهء مقدس را خداوند از قديم به خانوادهء سلطنتى فرانسه تفويض كرده بود و اكنون نيز اميدواريم مشيت الهى بر اين تعلق گيرد كه برادر پادشاه فرانسه « 1 » كه از تنبلى بيزار و به حفظ شئون مذهبى علاقه‌مند است ، مصمم به فتح اورشليم شود ، و مىگويند وى از بچگى نيز چنين آرزويى داشته است و در اين صورت نه فقط فرانسويان ، بلكه همه ايتاليايىها و به‌طور كلى تمام مسيحيان ، با كمال ميل از او پيروى خواهند كرد و دهان بدگويان بسته خواهد شد . اكنون بهترين فرصت فراهم شده است كه پادشاه فرانسه ، دوستى بىجهت خود را با ترك‌ها قطع كند و بهانهء آن نيز توهين فوق‌العاده‌اى است كه اخيرا در قسطنطنيه نسبت به سفير وى شد . پادشاه فرانسه اگر بخواهد از شهرت مسيحيان دفاع كند و عملى به نفع تخت و تاج خود انجام دهد ، واقعا فرصتى نيكوتر از اين به چنگ نخواهد آورد . موقعى كه صحبت ما با حرارت تمام جريان داشت ، يكى از درباريان حاضر در مجلس ، از شاه سؤال كرد آيا او از انگليسىهايى است كه ماه‌هاى گذشته به دربار ايران آمده بودند ؟ شاه گفت : خير او از اهالى رم - بنا به گفتهء او - قزل‌آلما مركز مسيحيت است ؛ و انگليسىها از نظر آنان خارج از مذهب - به قول او - ملحد هستند . شاه سپس با من شروع به مباحثه و مصاحبه كرد و او اين مشاجره را با تمام عيسويانى كه بعد از پدر آنتونيودى گووآ آگوستينى پرتغالى به ايران آمده‌اند ، انجام مىدهد « 2 » .

--> ( 1 ) . پادشاه فرانسه در آن زمان لويى سيزدهم بوده است . - م . ( 2 ) . Antonio di Gouvea : يك كشيش پرتغالى بود كه در سال 1602 ميلادى براى انجام مأموريت مذهبى و -